Soạn Ngữ văn 9 Kết nối bài 1: Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ)
CHUẨN BỊ ĐỌC
Câu hỏi:
Câu 1: Em biết gi về vị thế của ngưoi phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến?
Trong thời kỳ phong kiến ở Việt Nam, vai trò của phụ nữ chưa được xem trọng quá nhiều. Trong hôn nhân và gia đình, người phụ nữ phong kiến là thành viên chăm sóc gia đình và làm vợ, làm mẹ. Họ bắt buộc phải tuân thủ các quy tắc xã hội về hôn nhân, gia đình và những nguyên tắc của phong tục, tôn giáo. Phụ nữ thường làm các nghề nghiệp như nông dân, dệt may, nấu ăn. Họ hiếm được tiếp xúc với giáo dục, và rất ít phụ nữ biết chữ thời bấy giờ. Về mặt chính trị, phụ nữ hầu như không có quyền tham gia quyết định xã hội. Họ hầu như phụ thuộc nhiều vào nam giới, ít khi được quyết định các vấn đề quan trọng như quản lý tài sản và quyền lợi gia đình. Tóm lại, trong thời kỳ phong kiến Việt Nam, vai trò của người phụ nữ thường bị hạn chế và bị rập khuôn bởi các giá trị truyền thống, tôn giáo và xã hội. Tuy nhiên, đã có nhiều người phụ nữ dũng cảm đứng lên, đập tan mọi gông xiềng của chế độ phong kiến. Ta có thể kể đến như Hai Bà Trưng, Hồ Xuân Hương,..
Câu 2. Em có ấn tượng sâu sắc với tác phẩm nào viết về người phụ nữ? Hãy chia sẻ ấn tượng dó của em.
Em có ấn tượng sâu sắc về tác phẩm Truyện Kiều của tác giả Nguyễn Du
Thông qua Truyện Kiều, em thấy được sự bất công, tàn bạo của xã hội phong kiến. Đồng thời qua đó cũng thấy được số phận người phụ nữ dù có tài năng, xinh đẹp nhưng bị “gió dập sóng dồi”, không thể làm chủ cuộc đời của mình.
ĐỌC VĂN BẢN
Câu 1: Những chi tiết giới thiệu nhân vật Vũ Thị Thiết và Trương Sinh.
Về nhân vật Vũ Thị Thiết
Tên thật là Vũ Thị Thiết, quê ở Nam Xương
Tính đã thùy mị nết na, lại thêm tư dung tốt đẹp
Về nhân vật Trương Sinh
Có tính đa nghi
Câu 2: Theo em, kết cục của cuộc hôn nhân giữa Trương Sinh và Vũ Nương sẽ như thế nào?
Trương Sinh đi lính, Vũ Nương ở nhà chăm sóc con cái chăm lo cho gia đình. Sau khi trở về, hai người cùng nhau xây dựng cơ nghiệp và sống hạnh phúc đến hết đời.
Câu 3: Trương Sinh có thái độ và hành động như thế nào sau khi nghe những lời nói của con?
Sau khi nghe những lời nói của con, Trương Sinh đinh ninh là vợ không chung thủy. Chàng la um lên cho hả giận.
Câu 4: Câu chuyện sẽ như thế nào nếu không xuất hiện nhân vật Phan Lang?
Phan Lang là cầu nối cho sự tha thứ của Vũ Nương dành cho Trương Sinh. Nếu không có Phan Lang, Trương Sinh sẽ biết được sự thật nhưng sẽ sống trong day dứt, ân hận vì đã tự tay đẩy cuộc hôn nhân của mình xuống bờ vực tan vỡ mà không thể xin lỗi hay gặp lại vợ lần cuối nữa.
Câu 5: Điều gì khiến Vũ Nương muốn tìm về gặp chồng?
Vũ Nương muốn tìm về gặp chồng là muốn giải oan tiếng xấu cho bản thân mình. Đồng thời, nàng cũng nhớ nhà, nhớ quê hương vô cùng nên muốn trở lại thăm nơi xưa chốn cũ.
SAU KHI ĐỌC TRẢ LỜI CÂU HỎI
Câu 1: Trình bày cốt truyện và nêu bố cục của tác phẩm.
Trình bày cốt truyện
Vũ Nương tên thật là Vũ Thị Thiết, quê ở Nam Xương, là người con gái thùy mị nết na lại thêm tư dung tốt đẹp. Chính vì lẽ đó, nàng được Trương Sinh cảm mến rồi cưới về làm vợ. Tuy vậy, Trương Sinh lại mang tính đa nghi, đối với vợ phòng ngừa quá sức.Trương Sinh đi lính, Vũ Nương ở nhà hết mực chờ chồng, chăm con, phụng dưỡng mẹ già cho đến khi bà mất. Ở nhà, Vũ Nương thường nói đùa với con, nói rằng cái bóng trên tường chính là cha bé. Khi Trương Sinh trở về, nghe lời con trẻ cộng thêm bản tính đa nghi, chàng đã đổ oan cho Vũ Nương, luôn miệng cáo buộc rằng nàng không chung thủy. Vũ Nương giải thích hết lời nhưng Trương Sinh vẫn không tin. Kết quả, Vũ Nương tự vẫn, gieo mình xuống sông để bày tỏ lòng trắng trong. Nàng được Linh Phi cứu và sống dưới thủy cung. Sau đó, nàng gặp Phan Lang – một người cùng làng. Nàng tâm sự với Phan Lang, và có mong muốn được giải oan, gặp Trương Sinh lần cuối. Phan Lang về nói chuyện lại với Trương Sinh, Trương Sinh theo lời lập đàn giải oan cho vợ nhưng hình bóng Vũ Nương chỉ sử dụng chốc lát rồi vĩnh viễn trở lại nơi thủy cung.
Nêu bố cục tác phẩm
+ Phần thứ nhất (từ đầu đến lo liệu như đối với cha mẹ để mình): Giới thiệu về hai nhân vật Vũ Nương - Trương Sinh; gia cảnh nhà Trương Sinh và cuộc sống của Vũ Nương khi chồng đi lính.
+ Phần thứ hai (từ Qua năm sau, giặc ngoan cố đã chịu trói đến nhưng việc trót đã qua rồi): Nỗi oan bị chồng nghi ngờ và hành động tự trầm của Vũ Nương.
+ Phần cuối (từ Cùng làng với nàng đến hết): Cuộc gặp gỡ tình cờ giữa Phan Lang và Vũ Nương trong động của Linh Phi và việc Vũ Nương trở về trên sông gặp Trương Sinh để giải tỏa nỗi oan khuất.
Câu 2. Ở phần đầu tác phẩm, Nguyễn Dữ đã làm nổi bật những đặc điểm gì ở nhân vật Vũ Nương và Trương Sinh? Lời người kể chuyện có vai trò như thế nào trong việc khắc hoạ nhân vật?
- Nguyễn Dữ đã khắc hoạ nhân vật Vũ Nương: tính đã thuỳ mị, nết na, lại thêm tư dung tốt đẹp, giữ gìn khuôn phép, không từng để lúc nào vợ chồng phải đến thất hoà, Còn nhân vật Trương Sinh được nhà văn giới thiệu: có tính đa nghi, đối với vợ phòng ngừa quá sức; tuy con nhà hào phú nhưng không có học, nên tên phải ghi trong sổ lính đi vào loại đầu, ...
- Lời của người kể chuyện có vai trò rất lớn trong việc khắc hoạ nhân vật.Qua lớp ngôn ngữ này, ta có thể thấy được sự khách quan của người thứ 3 khi nhìn thấy được toàn bộ những nét bản chất của nhân vật. Thấy được Vũ Nương là người phụ nữ đẹp người đẹp nết, công dung ngôn hạnh đầy đủ, hết lòng phụng sự gia đình chồng con. Ngược lại, Trương Sinh lại là kẻ ít học, đa nghi,… Đồng thời qua lời kể, ta cũng thấy được sự yêu mến, trân trọng của tác giả đối với nhân vật Vũ Nương. Và đồng thời, cũng là sự phê phán, chê trách của tác giả đối với nhân vật Trương Sinh.
Câu 3: Phân tích lời than của nhân vật Vũ Nương trước khi gieo mình xuống sông để làm rõ các khía cạnh:
a. Nỗi đau đớn của nhân vật.
b. Đặc điểm ngôn ngữ nhân vật trong truyện truyền kì.
- Nỗi đau đớn của nhân vật
“Thiếp vốn con kẻ khó được nương tựa nhà giàu. Sum họp chưa thỏa tình chăn gối, chia phôi vì động việc lửa binh. Cách biệt ba năm giữ gìn một tiết. Tô son điểm phấn từng đã nguôi lòng, ngõ liễu tường hoa chưa hề bén gót. Đâu có sự mất nết hư thân như lời chàng nói… Dám xin bày tỏ để cởi mối nghi ngờ. Mong chàng đừng một mực nghi oan cho thiếp”.
- Là lời phân trần về tình nghĩa thủy chung. Nàng nói về thân phận của mình “con kẻ khó”, và khẳng định về tình nghĩa của bản thân “ giữ gìn một tiết” và luôn khao khát được sống hạnh phúc êm ấm với chồng con.
“Thiếp sở dĩ nương tựa vào chàng vì có cái thú vui nghi gia nghi thất. Nay đã bình rơi trâm gãy, mây tạnh mưa tan, sen rũ trong ao, liễu tàn trước gió; khóc tuyết bông hoa rụng cuống, kêu xuân cái én lìa đàn, nước thẳm buồn xa, đầu còn có thể lại lên núi Vọng Phu kia nữa”.
- Là sự tuyệt vọng, đau đớn cùng cực khi bị một mực nghi oan của Vũ Nương khi những cố gắng, vất vả mà giờ phải tìm đến cái chết mới có thể giải tỏa nỗi lòng.
- Đặc điểm ngôn ngữ nhân vật trong truyện truyền kì.
Thông qua lời phân trần của Vũ Nương cho ta thấy được đặc trưng của ngôn ngữ nhân vật trong truyện truyền kỳ: sử dụng nhiều điển tích, điển cố “
Câu 4: Cho biết những nguyên nhân gây ra bi kịch của Vũ Nương. Nguyên nhân nào là chủ yếu?
- Nguyên nhân trực tiếp:
+ Câu nói đùa của Vũ Nương : Trỏ chiếc bóng trên tường và bảo bé Đản đó là cha nó
+ Câu nói ngây thơ của đứa trẻ: "Ô hay! Thế ra ông cũng là cha tôi ư? Ông lại biết nói, chứ không như cha tôi trước kia chi nin thin thít." đã thổi bùng lên ngọn lửa ghen tuông trong lòng Trương Sinh vốn đã âm ỉ đã lâu.
+ Tính cách của Trương Sinh: đa nghi, ghen tuông, hồ đồ, gia trưởng, sẵn sàng thô bạo với vợ.
- Nguyên nhân gián tiếp:
+ Cuộc hôn nhân không bình đẳng : Vũ Nương là "con kẻ khó” được Trương Sinh, là con nhà khá giả, đem trăm lạng vàng đề xin cưới.
+ Lễ giáo phong kiến cùng chế độ nam quyền đã hạn chế tiếng nói bình đẳng, quyền được bảo vệ bản thân của người phụ nữ.
+ Những cuộc chiến tranh phi nghĩa gây nên cảnh sinh li tử biệt; vợ chồng xa cách.
Câu 5: Trong tác phẩm, nhân vật Phan Lang được khắc hoạ ở những không gian, thời gian nào? Nhân vật này có vai trò gì trong truyện?
Nhân vật được khắc họa:
+Thời gian: Quá khứ trước làm đầu mục ở bến đỏ Hoàng Giang. Hiện tại đang ở tẩm cung của Linh Phi
+ Không gian: Động rùa của Linh Phi, được đãi tiệc và gặp Vũ Nương
- Vai trò của nhân vật:
+ Kết nối Vũ Nương với Trương Sinh, giúp khơi dậy trong lòng Vũ Nương mong muốn được giải oan, nói rõ ràng với người chồng Trương Sinh.
Câu 6: Hình ảnh Vũ Nương hiện về khi Trương Sinh lập đàn giải oan trên bến Hoàng Giang được tác giả miêu tả qua những chi tiết nào? Theo em, đoạn kết có màu sắc kì ảo này có tác dụng gì trong việc thể hiện chủ đề của tác phẩm?
Chi tiết miêu tả hình ảnh Vũ Nương hiện về khi Trương Sinh lập đàn giải oan :
- Vũ Nương ngồi trên một chiếc kiệu hoa đứng ở giữa dòng, theo sau có đến năm mươi chiếc xe cờ tán, võng lọng, rực rỡ đầy sông, lúc ẩn, lúc hiện; nàng vẫn ở giữa dòng mà nói vọng vào: ... đa tạ tình chàng, thiếp chẳng thể trở về nhân gian được nữa; bóng nàng loang loáng mở nhạt dần mà biến đi mất.
Tác dụng của những chi tiết kỳ ảo:
- So với cốt truyện gốc “Vợ chàng Trương”, tác giả đã sáng tạo hơn qua những chi tiết kỳ ảo để khiến câu chuyện trở nên lung linh, kỳ ảo. Điều đó cũng làm cho người đọc chờ đợi, hứng thú như khi đọc truyện cổ tích, nhờ vậy mà có sức lôi cuốn. Cái kết cũng thể hiện khát vọng công bằng, hạnh phúc của nhân dân, người trong sạch cuối cùng sẽ được minh oan. Tuy vậy, vẫn để lại trong lòng người đọc những âm ỉ xót xa về một cái kết không trọn vẹn. Vũ Nương – người luôn khao khát hạnh phúc gia đình thì chẳng còn có thể quay trở lại nhân gian được nữa. Bé Đản cũng không còn mẹ, một gia đình không trọn vẹn bởi sự nghi kỵ của người chồng. Nó không giống như sự viên mãn của những câu chuyện cổ tích khác mọi người thường đọc.
Câu 7: Nêu chủ đề của tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương và trình bày suy nghĩ của em về chủ đề đó.
Chủ đề của tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương: Qua câu chuyện về cuộc đời và hành động của Vũ Nương, đã bày tỏ niềm thương cảm của số phận người phụ nữ dưới chế độ phong kiến, thể hiện thái độ trân trọng vẻ đẹp nhưng cũng đồng thời lên án gay gắt chế độ nam quyền gây ra tấn bi kịch cho người phụ nữ phong kiến.
Suy nghĩ của em về chủ đề: Đây là tư tưởng nhân văn và tiến bộ hơn thời bấy giờ. Người phụ nữ đức hạnh, tài giỏi đến mấy nhưng sống trong sự nghi kỵ, gia trưởng của người chồng dẫn đến việc bức bách và tự vẫn, tiêu biểu là nhân vật Vũ Nương. Vũ Nương đại diện cho hàng vạn cô gái cùng số phận, sống trong hoàn cảnh kìm kẹp, chèn ép mà không được che chở, chăm sóc.
VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC
Viết đoạn văn (khoảng 7 - 9 câu) trình bày suy nghĩ của em về chi tiết “cái bóng" trong truyện.
Cái bóng là nút thắt cao trào của câu chuyện, là nguyên nhân gây ra bi kịch của gia đình Trương Sinh. Đối với Vũ Nương, cái bóng không chỉ là câu nói đùa giỡn hàng ngày với con mà còn thể hiện nỗi nhớ nhung chồng nơi tiền tuyến. Nàng nhìn cái bóng của chính mình mà nhớ về người chồng đang ở nơi xa. Đối với bé Đản, cậu bé ngây thơ thực sự tin rằng cái bóng chính là cha của mình. Còn Trương Sinh, cái bóng là bằng chứng của việc vợ không chung thủy, là bằng chứng chứng minh những nghi kỵ của Trương Sinh là chính xác. Cái bóng cũng là nguyên nhân tạo nên bi kịch thê thảm đối với nhân vật Vũ Nương và đối với cái gia đình bé nhỏ của nàng. Chiếc bóng thức tỉnh Trương Sinh, giúp chàng nhận ra nỗi oan của vợ. Hình ảnh chiếc bóng thể hiện tư tưởng, tình cảm và quan niệm của tác giả đối với con người: sự thấu hiểu, cảm thương sâu sắc số phận những con người bất hạnh, nhất là người phụ nữ.
HỆ THỐNG CÂU HỎI MỞ RỘNG
Câu 1: Tóm tắt chuyện “Người con gái Nam Xương”.
Vũ Nương, người con gái Nam Xương xinh đẹp, nết na, hiền thục, đức hạnh, được gả cho Trương Sinh, một người vốn có tính đa nghi, hay ghen tuông. Khi Trương Sinh đi lính, một mình Vũ Nương hết lòng chăm sóc mẹ chồng, con thơ và cáng đáng chuyện gia đình. Nàng hay đùa con, trỏ bóng mình trên vách bảo đó là cha Đản để con bớt nhớ cha. Trớ trêu thay, khi Trương Sinh trở về nhà, vì nghe lời con trẻ, lại đa nghi, đã nghi oan cho Vũ Nương thất tiết. Nàng không thể giải thích cho chồng hiểu nên đã nhảy xuống sông tự vẫn để minh chứng cho sự thủy chung của mình. Dù đã chết, Vũ Nương vẫn được Linh Phi cứu, sống tiếp ở chốn thủy cung. Khi gặp lại Phan Lang, người cùng làng, nàng tâm sự và nhờ gửi lời cho chồng lập đàn giải oan ở bến sông thì nàng sẽ trở về. Trương Sinh theo lời lập đàn, nhưng hình bóng Vũ Nương chỉ hiện lên chốc lát rồi loang loáng mờ nhạt dần mà biến đi mất, nàng vĩnh viễn sống ở thủy cung, không thể quay lại nhân gian. Câu chuyện về Vũ Nương là một bi kịch đau lòng, thể hiện số phận đầy oan nghiệt của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Vũ Nương là người phụ nữ tiêu biểu cho vẻ đẹp phẩm chất của người phụ nữ Việt Nam: xinh đẹp, nết na, hiền thục, đức hạnh. Nàng phải chịu bi kịch vì nghiệt ngã của xã hội phong kiến, với những quan niệm cổ hủ, trọng nam khinh nữ. Dù đã chết, Vũ Nương vẫn mong muốn được giải oan và trở về với gia đình. Tác phẩm đã thể hiện niềm tin vào phẩm chất tốt đẹp của con người và khẳng định giá trị của hạnh phúc gia đình.
Bài mẫu 2: Tóm tắt tác phẩm nổi tiếng của Nguyễn Dữ “Chuyện Người con gái Nam Xương”.
Nổi bật trong "Chuyện người con gái Nam Xương" của Nguyễn Dữ là hình ảnh người phụ nữ đức hạnh Vũ Nương. Nàng xinh đẹp, nết na, hiền thục, hết lòng vì gia đình. Khi chồng đi lính, Vũ Nương một mình lo toan mọi việc, chăm sóc mẹ chồng chu đáo, nuôi dạy con thơ khôn lớn. Nàng hiếu thảo, thương con, là người vợ thủy chung, đảm đang. Tuy nhiên, bi kịch lại ập đến với Vũ Nương khi Trương Sinh trở về từ chiến trường, nghe lời con trẻ nghi oan thất tiết. Nàng không thể giải thích cho chồng hiểu, đành ôm mối oan khuất nhảy xuống sông tự vẫn để minh chứng cho sự trong sạch của bản thân. Dù đã chết, Vũ Nương vẫn mong muốn được giải oan và trở về với gia đình. Nàng được Linh Phi cứu, sống chốn thủy cung. Khi gặp Phan Lang, người cùng làng, Vũ Nương đã nhờ anh nhắn lời chồng lập đàn giải oan. Trương Sinh nghe theo, lập đàn ở bến sông, Vũ Nương hiện về, nhưng chỉ chốc lát rồi tan biến. Câu chuyện của Vũ Nương là một bi kịch đau lòng, thể hiện số phận đầy oan nghiệt của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Vũ Nương là nạn nhân của những nghi ngờ vô cớ, sự ghen tuông mù quáng và những hủ tục phong kiến. Nàng phải chịu bi kịch vì không thể giải thích được nỗi oan khuất, phải chết oan mạng và không thể trở về với gia đình.
Bài mẫu 3: Tóm tắt hay nhất tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương”.
Vũ Nương, người con gái quê hương Nam Xương, không chỉ sở hữu nhan sắc mặn mà mà còn mang trong mình phẩm chất tốt đẹp. Vẻ đẹp ấy đã thu hút Trương Sinh - một chàng trai trong làng đem lòng yêu mến và quyết tâm xin mẹ cưới nàng về làm vợ với sính lễ là trăm lạng vàng. Hiểu rõ tính hay ghen tuông của chồng, Vũ Nương luôn ý thức giữ gìn khuôn phép, cư xử đúng mực để vun đắp cho hạnh phúc gia đình. Tuy nhiên, dù đã hết lòng vun vén, sóng gió vẫn ập đến với cuộc sống vợ chồng khi Trương Sinh đi lính. Chỉ vì một lời ngây thơ của con trẻ, chưa kịp làm rõ đầu đuôi câu chuyện, Trương Sinh đã ghen tuông mù quáng và đối xử tàn nhẫn với vợ. Dù đã hết lòng giải thích, Vũ Nương vẫn không thể xoa dịu cơn ghen tuông vô cớ của chồng. Nàng quyết định tự vẫn để bảo vệ phẩm giá của bản thân. Sau khi hiểu rõ mọi chuyện, Trương Sinh vô cùng hối hận nhưng đã muộn màng. Chàng cho người lập đàn giải oan cho vợ, linh hồn Vũ Nương hiện về lúc ẩn lúc hiện, thể hiện niềm khao khát được giải oan và trở về với gia đình.
Bài mẫu 4: Tóm tắt cô đọng và súc tích văn bản “Chuyện người con gái Nam Xương”.
Vũ Nương, tên thật là Vũ Thị Thiết, quê ở Nam Xương, nổi tiếng với vẻ đẹp thùy mị, nết na và tư dung đoan trang. Vẻ đẹp ấy đã chinh phục trái tim Trương Sinh, một chàng trai trong làng, khiến chàng quyết tâm xin mẹ cưới nàng về làm vợ với sính lễ là trăm lạng vàng. Hiểu rõ tính hay ghen tuông của chồng, Vũ Nương luôn ý thức giữ gìn khuôn phép, cư xử đúng mực, vun vén cho hạnh phúc gia đình. Khi Trương Sinh lên đường ra trận bảo vệ tổ quốc, Vũ Nương ở nhà một mình vừa lo toan việc nhà, vừa chăm sóc mẹ chồng già yếu và nuôi dạy con thơ. Khi mẹ chồng ốm, nàng tận tụy thuốc thang, hết lòng chăm sóc như cha mẹ đẻ. Sau khi mẹ chồng qua đời, Vũ Nương lo ma chay chu đáo như con gái ruột, thể hiện lòng hiếu thảo sâu sắc. Nàng tưởng chừng như đã có được hạnh phúc viên mãn, nhưng bi kịch bất ngờ ập đến. Khi bế con ra mộ mẹ, Trương Sinh tình cờ nghe thấy tiếng con gọi "cha", nhưng do thiếu hiểu biết và sự ghen tuông mù quáng, chàng đã nghi ngờ vợ thất tiết. Cho dù Vũ Nương đã hết lòng thanh minh, giải thích, Trương Sinh vẫn không tin và ruồng đuổi nàng ra khỏi nhà. Quá uất ức và không thể minh oan cho bản thân, Vũ Nương đã quyết định tự vẫn để giữ gìn phẩm giá của người phụ nữ. Sau khi chết, nàng được Linh Phi - vợ vua Nam Hải cứu sống và đưa về ở trong động rùa. Ở dưới thủy cung, Vũ Nương luôn hướng về gia đình và mong được giải oan. Nhờ sự giúp đỡ của Linh Phi và Phan Lang - người cùng làng, Trương Sinh đã lập đàn giải oan cho vợ ở bến Hoàng Giang. Linh hồn Vũ Nương hiện về, lộng lẫy và xinh đẹp hơn xưa, nhưng chỉ xuất hiện trong giây lát rồi tan biến vào màn sương mù, để lại cho Trương Sinh niềm hối hận muộn màng.
Bài mẫu 5: Tóm tắt ngắn gọn tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ.
Vũ Nương, người con gái quê Nam Xương, nổi tiếng thùy mị, nết na, được Trương Sinh đem lòng yêu mến và cưới về. Hiểu chồng hay ghen tuông, Vũ Nương luôn giữ gìn khuôn phép, vun vén gia đình. Khi chồng đi lính, nàng một mình lo toan việc nhà, chăm sóc mẹ chồng và con nhỏ. Mẹ chồng ốm, nàng tận tình thuốc thang, phụng dưỡng. Sau khi mẹ chồng mất, nàng lo ma chay chu đáo. Nàng tưởng chừng hạnh phúc, nhưng bi kịch ập đến. Trương Sinh nghe con gọi "cha" khi bế con ra mộ, nghi ngờ vợ thất tiết. Cho dù Vũ Nương đã thanh minh, Trương Sinh vẫn ruồng đuổi nàng. Uất ức, Vũ Nương tự vẫn. Sau khi chết, được Linh Phi cứu sống, Vũ Nương luôn hướng về gia đình và mong được giải oan. Nhờ sự giúp đỡ, Trương Sinh lập đàn giải oan cho vợ ở bến Hoàng Giang. Linh hồn Vũ Nương hiện về, lộng lẫy nhưng chỉ xuất hiện trong giây lát rồi tan biến, để lại cho Trương Sinh niềm hối hận muộn màng.
Câu 2: Giá trị nội dung và nghệ thuật chuyện “Người con gái Nam Xương”.
1. Giá trị nội dung
- Phơi bày hiện thực xã hội phong kiến bất công:
- Tố cáo chiến tranh phi nghĩa gây ra đau khổ cho nhân dân.
- Phơi bày chế độ nam quyền, trọng nam khinh nữ, đề cao vai trò của người đàn ông trong gia đình.
- Kẻ có tiền, có quyền thường ngang ngược, coi thường người khác.
- Phụ nữ chịu nhiều bất công, oan khuất, không có tiếng nói trong xã hội.
- Ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của người phụ nữ Việt Nam:
- Vũ Nương là người phụ nữ xinh đẹp, nết na, hiền thục, đức hạnh.
- Nàng hết lòng vì gia đình, hiếu thảo với mẹ chồng, thương con, thủy chung với chồng.
- Dù phải chịu bi kịch nhưng vẫn giữ trọn phẩm chất tốt đẹp.
- Thể hiện niềm tin vào phẩm chất tốt đẹp của con người:
- Vũ Nương dù đã chết nhưng vẫn mong muốn được giải oan, được trở về với gia đình.
- Trương Sinh sau khi tỉnh ngộ đã hối hận, lập đàn giải oan cho vợ.
- Tác phẩm thể hiện niềm tin vào sự chiến thắng của cái thiện, cái đẹp.
2. Giá trị nghệ thuật
- Xây dựng nhân vật thành công:
- Nhân vật được xây dựng qua lời nói, hành động, nội tâm, qua các tình tiết cụ thể.
- Vũ Nương là nhân vật điển hình cho người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến.
- Các nhân vật khác như Trương Sinh, mẹ chồng Vũ Nương, Phan Lang,... cũng được xây dựng sinh động.
- Sử dụng tình tiết hợp lý, hấp dẫn:
- Tác phẩm sử dụng nhiều tình tiết bất ngờ, tạo sự gay cấn, hồi hộp cho câu chuyện.
- Chi tiết chiếc bóng trên vách, lời dặn dò của Vũ Nương trước khi chết,... là những tình tiết quan trọng, góp phần đẩy bi kịch đến đỉnh điểm.
- Ngôn ngữ giàu cảm xúc:
- Tác phẩm sử dụng ngôn ngữ giàu cảm xúc, thể hiện sự trân trọng, thương cảm cho số phận của Vũ Nương.
- Lời văn giàu hình ảnh, sử dụng nhiều biện pháp tu từ như so sánh, ẩn dụ,...
- Kết hợp nhiều thể loại văn học:
- Tác phẩm kết hợp tự sự, trữ tình, nghị luận, tạo nên sự hấp dẫn cho câu chuyện.
HỆ THỐNG CÂU HỎI MỞ RỘNG
Câu 1: Trình bày tóm tắt của văn bản Chuyện người con gái Nam Xương
Bài mẫu 1: Tóm tắt chuyện “Người con gái Nam Xương”.
Vũ Nương, người con gái Nam Xương xinh đẹp, nết na, hiền thục, đức hạnh, được gả cho Trương Sinh, một người vốn có tính đa nghi, hay ghen tuông. Khi Trương Sinh đi lính, một mình Vũ Nương hết lòng chăm sóc mẹ chồng, con thơ và cáng đáng chuyện gia đình. Nàng hay đùa con, trỏ bóng mình trên vách bảo đó là cha Đản để con bớt nhớ cha. Trớ trêu thay, khi Trương Sinh trở về nhà, vì nghe lời con trẻ, lại đa nghi, đã nghi oan cho Vũ Nương thất tiết. Nàng không thể giải thích cho chồng hiểu nên đã nhảy xuống sông tự vẫn để minh chứng cho sự thủy chung của mình. Dù đã chết, Vũ Nương vẫn được Linh Phi cứu, sống tiếp ở chốn thủy cung. Khi gặp lại Phan Lang, người cùng làng, nàng tâm sự và nhờ gửi lời cho chồng lập đàn giải oan ở bến sông thì nàng sẽ trở về. Trương Sinh theo lời lập đàn, nhưng hình bóng Vũ Nương chỉ hiện lên chốc lát rồi loang loáng mờ nhạt dần mà biến đi mất, nàng vĩnh viễn sống ở thủy cung, không thể quay lại nhân gian. Câu chuyện về Vũ Nương là một bi kịch đau lòng, thể hiện số phận đầy oan nghiệt của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Vũ Nương là người phụ nữ tiêu biểu cho vẻ đẹp phẩm chất của người phụ nữ Việt Nam: xinh đẹp, nết na, hiền thục, đức hạnh. Nàng phải chịu bi kịch vì nghiệt ngã của xã hội phong kiến, với những quan niệm cổ hủ, trọng nam khinh nữ. Dù đã chết, Vũ Nương vẫn mong muốn được giải oan và trở về với gia đình. Tác phẩm đã thể hiện niềm tin vào phẩm chất tốt đẹp của con người và khẳng định giá trị của hạnh phúc gia đình.
Bài mẫu 2: Tóm tắt tác phẩm nổi tiếng của Nguyễn Dữ “Chuyện Người con gái Nam Xương”.
Nổi bật trong "Chuyện người con gái Nam Xương" của Nguyễn Dữ là hình ảnh người phụ nữ đức hạnh Vũ Nương. Nàng xinh đẹp, nết na, hiền thục, hết lòng vì gia đình. Khi chồng đi lính, Vũ Nương một mình lo toan mọi việc, chăm sóc mẹ chồng chu đáo, nuôi dạy con thơ khôn lớn. Nàng hiếu thảo, thương con, là người vợ thủy chung, đảm đang. Tuy nhiên, bi kịch lại ập đến với Vũ Nương khi Trương Sinh trở về từ chiến trường, nghe lời con trẻ nghi oan thất tiết. Nàng không thể giải thích cho chồng hiểu, đành ôm mối oan khuất nhảy xuống sông tự vẫn để minh chứng cho sự trong sạch của bản thân. Dù đã chết, Vũ Nương vẫn mong muốn được giải oan và trở về với gia đình. Nàng được Linh Phi cứu, sống chốn thủy cung. Khi gặp Phan Lang, người cùng làng, Vũ Nương đã nhờ anh nhắn lời chồng lập đàn giải oan. Trương Sinh nghe theo, lập đàn ở bến sông, Vũ Nương hiện về, nhưng chỉ chốc lát rồi tan biến. Câu chuyện của Vũ Nương là một bi kịch đau lòng, thể hiện số phận đầy oan nghiệt của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Vũ Nương là nạn nhân của những nghi ngờ vô cớ, sự ghen tuông mù quáng và những hủ tục phong kiến. Nàng phải chịu bi kịch vì không thể giải thích được nỗi oan khuất, phải chết oan mạng và không thể trở về với gia đình.
Bài mẫu 3: Tóm tắt hay nhất tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương”.
Vũ Nương, người con gái quê hương Nam Xương, không chỉ sở hữu nhan sắc mặn mà mà còn mang trong mình phẩm chất tốt đẹp. Vẻ đẹp ấy đã thu hút Trương Sinh - một chàng trai trong làng đem lòng yêu mến và quyết tâm xin mẹ cưới nàng về làm vợ với sính lễ là trăm lạng vàng. Hiểu rõ tính hay ghen tuông của chồng, Vũ Nương luôn ý thức giữ gìn khuôn phép, cư xử đúng mực để vun đắp cho hạnh phúc gia đình. Tuy nhiên, dù đã hết lòng vun vén, sóng gió vẫn ập đến với cuộc sống vợ chồng khi Trương Sinh đi lính. Chỉ vì một lời ngây thơ của con trẻ, chưa kịp làm rõ đầu đuôi câu chuyện, Trương Sinh đã ghen tuông mù quáng và đối xử tàn nhẫn với vợ. Dù đã hết lòng giải thích, Vũ Nương vẫn không thể xoa dịu cơn ghen tuông vô cớ của chồng. Nàng quyết định tự vẫn để bảo vệ phẩm giá của bản thân. Sau khi hiểu rõ mọi chuyện, Trương Sinh vô cùng hối hận nhưng đã muộn màng. Chàng cho người lập đàn giải oan cho vợ, linh hồn Vũ Nương hiện về lúc ẩn lúc hiện, thể hiện niềm khao khát được giải oan và trở về với gia đình.
Bài mẫu 4: Tóm tắt cô đọng và súc tích văn bản “Chuyện người con gái Nam Xương”.
Vũ Nương, tên thật là Vũ Thị Thiết, quê ở Nam Xương, nổi tiếng với vẻ đẹp thùy mị, nết na và tư dung đoan trang. Vẻ đẹp ấy đã chinh phục trái tim Trương Sinh, một chàng trai trong làng, khiến chàng quyết tâm xin mẹ cưới nàng về làm vợ với sính lễ là trăm lạng vàng. Hiểu rõ tính hay ghen tuông của chồng, Vũ Nương luôn ý thức giữ gìn khuôn phép, cư xử đúng mực, vun vén cho hạnh phúc gia đình. Khi Trương Sinh lên đường ra trận bảo vệ tổ quốc, Vũ Nương ở nhà một mình vừa lo toan việc nhà, vừa chăm sóc mẹ chồng già yếu và nuôi dạy con thơ. Khi mẹ chồng ốm, nàng tận tụy thuốc thang, hết lòng chăm sóc như cha mẹ đẻ. Sau khi mẹ chồng qua đời, Vũ Nương lo ma chay chu đáo như con gái ruột, thể hiện lòng hiếu thảo sâu sắc. Nàng tưởng chừng như đã có được hạnh phúc viên mãn, nhưng bi kịch bất ngờ ập đến. Khi bế con ra mộ mẹ, Trương Sinh tình cờ nghe thấy tiếng con gọi "cha", nhưng do thiếu hiểu biết và sự ghen tuông mù quáng, chàng đã nghi ngờ vợ thất tiết. Cho dù Vũ Nương đã hết lòng thanh minh, giải thích, Trương Sinh vẫn không tin và ruồng đuổi nàng ra khỏi nhà. Quá uất ức và không thể minh oan cho bản thân, Vũ Nương đã quyết định tự vẫn để giữ gìn phẩm giá của người phụ nữ. Sau khi chết, nàng được Linh Phi - vợ vua Nam Hải cứu sống và đưa về ở trong động rùa. Ở dưới thủy cung, Vũ Nương luôn hướng về gia đình và mong được giải oan. Nhờ sự giúp đỡ của Linh Phi và Phan Lang - người cùng làng, Trương Sinh đã lập đàn giải oan cho vợ ở bến Hoàng Giang. Linh hồn Vũ Nương hiện về, lộng lẫy và xinh đẹp hơn xưa, nhưng chỉ xuất hiện trong giây lát rồi tan biến vào màn sương mù, để lại cho Trương Sinh niềm hối hận muộn màng.
Bài mẫu 5: Tóm tắt ngắn gọn tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ.
Vũ Nương, người con gái quê Nam Xương, nổi tiếng thùy mị, nết na, được Trương Sinh đem lòng yêu mến và cưới về. Hiểu chồng hay ghen tuông, Vũ Nương luôn giữ gìn khuôn phép, vun vén gia đình. Khi chồng đi lính, nàng một mình lo toan việc nhà, chăm sóc mẹ chồng và con nhỏ. Mẹ chồng ốm, nàng tận tình thuốc thang, phụng dưỡng. Sau khi mẹ chồng mất, nàng lo ma chay chu đáo. Nàng tưởng chừng hạnh phúc, nhưng bi kịch ập đến. Trương Sinh nghe con gọi "cha" khi bế con ra mộ, nghi ngờ vợ thất tiết. Cho dù Vũ Nương đã thanh minh, Trương Sinh vẫn ruồng đuổi nàng. Uất ức, Vũ Nương tự vẫn. Sau khi chết, được Linh Phi cứu sống, Vũ Nương luôn hướng về gia đình và mong được giải oan. Nhờ sự giúp đỡ, Trương Sinh lập đàn giải oan cho vợ ở bến Hoàng Giang. Linh hồn Vũ Nương hiện về, lộng lẫy nhưng chỉ xuất hiện trong giây lát rồi tan biến, để lại cho Trương Sinh niềm hối hận muộn màng.
Câu 2: Trình bày giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản Chuyện người con gái Nam Xương
Giá trị nội dung
- Phơi bày hiện thực xã hội phong kiến bất công:
Tố cáo chiến tranh phi nghĩa gây ra đau khổ cho nhân dân.
Phơi bày chế độ nam quyền, trọng nam khinh nữ, đề cao vai trò của người đàn ông trong gia đình.
Kẻ có tiền, có quyền thường ngang ngược, coi thường người khác.
Phụ nữ chịu nhiều bất công, oan khuất, không có tiếng nói trong xã hội.
- Ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của người phụ nữ Việt Nam:
Vũ Nương là người phụ nữ xinh đẹp, nết na, hiền thục, đức hạnh.
Nàng hết lòng vì gia đình, hiếu thảo với mẹ chồng, thương con, thủy chung với chồng.
Dù phải chịu bi kịch nhưng vẫn giữ trọn phẩm chất tốt đẹp.
- Thể hiện niềm tin vào phẩm chất tốt đẹp của con người:
Vũ Nương dù đã chết nhưng vẫn mong muốn được giải oan, được trở về với gia đình.
Trương Sinh sau khi tỉnh ngộ đã hối hận, lập đàn giải oan cho vợ.
Tác phẩm thể hiện niềm tin vào sự chiến thắng của cái thiện, cái đẹp.
Giá trị nghệ thuật
- Xây dựng nhân vật thành công:
Nhân vật được xây dựng qua lời nói, hành động, nội tâm, qua các tình tiết cụ thể.
Vũ Nương là nhân vật điển hình cho người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến.
Các nhân vật khác như Trương Sinh, mẹ chồng Vũ Nương, Phan Lang,... cũng được xây dựng sinh động.
- Sử dụng tình tiết hợp lý, hấp dẫn:
Tác phẩm sử dụng nhiều tình tiết bất ngờ, tạo sự gay cấn, hồi hộp cho câu chuyện.
Chi tiết chiếc bóng trên vách, lời dặn dò của Vũ Nương trước khi chết,... là những tình tiết quan trọng, góp phần đẩy bi kịch đến đỉnh điểm.
- Ngôn ngữ giàu cảm xúc:
Tác phẩm sử dụng ngôn ngữ giàu cảm xúc, thể hiện sự trân trọng, thương cảm cho số phận của Vũ Nương.
Lời văn giàu hình ảnh, sử dụng nhiều biện pháp tu từ như so sánh, ẩn dụ,...
- Kết hợp nhiều thể loại văn học:
Tác phẩm kết hợp tự sự, trữ tình, nghị luận, tạo nên sự hấp dẫn cho câu chuyện.
Câu 3: Đôi nét và tác giả Nguyễn Dữ ?
- Nguyễn Dữ - có sách phiên âm là Nguyễn Tự (chưa rõ năm sinh năm mất)
- Quê quán: Ông là người huyện Trường Tân, nay là Thanh Miện - Hải Dương
- Nguyễn Dữ sống vào nửa đầu thế kỉ XVI, là thời kì Triều đình nhà Lê bắt đầu khủng hoảng, các tập đoàn phong kiến Lê, Mạc, Trịnh tranh giành quyền lực, gây ra những cuộc nội chiến kéo dài
- Sự nghiệp sáng tác: Ông học rộng tài cao nhưng chỉ làm quan một năm rồi cáo về, sống ẩn dật ở vùng núi Thanh Hóa. Đó là cách phản kháng của nhiều tri thức tâm huyết đương thời
Câu 4: Nêu hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm ?
“Chuyện người con gái Nam Xương” thuộc tác phẩm Truyền kì mạn lục (ghi chép tản mạn những điều kì lạ vẫn được lưu truyền), được viết ở thế kỉ XVI. Chuyện người con gái Nam Xương có nguồn gốc từ truyện cổ dân gian “Vợ chàng Trương”, là thiên thứ 16 trong 20 truyện của Truyền kì mạn lục
Câu 5: Phân tích vẻ đẹp của nhân vật Vũ Nương ?
- Vẻ đẹp trước khi lấy chồng: là một người con gái “tính đã thùy mị, nết na, lại thêm tư dung tốt đẹp” ⇒ một vẻ đẹp chuẩn mực
- Trong cuộc sống vợ chồng:
+ Giữ gìn khuôn phép, không để vợ chồng thất hòa ⇒ Tạo dựng và giữ gìn hạnh phúc gia đình
- Khi tiễn chồng đi lính:
+ Dặn dò cẩn thận, đầy tình nghĩa, thủy chung
+ Nàng không mong chồng khi trở về mang “ấn phong hầu, mặc áo gấm trở về quê cũ” mà chỉ mong chồng bình yên → ko màng danh lợi
- Khi xa chồng:
+ Đảm đang: Là người mẹ hiền, dâu thảo.
+ Là người vợ thuỷ chung yêu chồng tha thiết: hằng đêm vẫn chỉ vào bóng mình và bảo với con đó là cha nó để vơi đi nỗi nhớ chồng
+ Tận tình, chu đáo rất mực yêu thương con
+ Khi mẹ chồng mất, nàng lo ma chay chu tất
⇒ Là người phụ nữ có phẩm chất tốt đẹp tiêu biểu người phụ nữ
- Khi bị chồng vu oan:
+ Phân trần để chồng hiểu tấm lòng thủy chung của mình.
+ Nói lên nỗi đau đớn, thất vọng vì không hiểu.
+ Thất vọng tột cùng, nàng chọn cái chết để bày tỏ tấm lòng mình.
⇒ Vũ Nương là người phụ nữ xinh đẹp, nết na, hiếu thảo, chung thủy, hết lòng vun đắp hạnh phúc gia đình
Câu 6: Nêu những yếu tố kì ảo trong truyện ?
- Những yếu tố kì ảo trong tác phẩm:
+ Chuyện Phan Lang nằm mộng thả rùa
+ Cuộc gặp gỡ giữa Phan Lang và Vũ Nương dưới thủy cung
+ Vũ Nương hiện về giữa uy nghi
⇒ Là những yếu tố hoang đường nhưng vẫn rất thực và gần gũi
- Ý nghĩa:
+ Hoàn chỉnh nét đẹp của Vũ Nương
+ Kết thúc có hậu
+ Không giảm tính bi kịch của tác phẩm, mà tăng giá trị tố cáo và niềm thương cảm của tác giả đối với số phận bi thảm của người phụ nữ
Câu 7: Số phận bi kịch của nhân vật được thể hiện như thế nào ?
- Nguyên nhân của nỗi oan khuất và cái chết bi thảm của Vũ Nương
+ Cuộc hôn nhân không bình đẳng, chiến tranh phi nghĩa
+ Tính Đa nghi của Trương Sinh
+ Lời nói ngây ngô của đứa trẻ con
- Ý nghĩa:
+ Tố cáo chiến tranh, xã hội phong kiến trọng quyền uy người đàn ông và kẻ giàu
+ Bày tỏ niềm cảm thương của tác giả với người phụ nữ