Chuyển tới nội dung chính
Học và thi Online miễn phí
  • Lịch
  • THI ONLINE
    Môn Toán Lớp 6 Môn Toán Lớp 7 Môn Toán Lớp 8 Môn Toán Lớp 9
  • Toán THCS
    Môn Toán Lớp 6 Môn Toán Lớp 7 Môn Toán Lớp 8 Môn Toán Lớp 9
  • Toán nâng cao
    Nâng cao Toán 6 Nâng cao Toán 7 Nâng cao Toán 8 Nâng cao Toán 9
  • ÔN TOÁN VIOEDU
    Ôn Toán 2 Ôn Toán 3 Ôn Toán 4 Ôn Toán 5 Ôn Toán 6 Ôn Toán 7 Ôn Toán 8 ÔnToán 9
  • BXH
  • Xem thêm
Bạn đang truy cập với tư cách khách vãng lai
Đăng nhập
Học và thi Online miễn phí
Lịch THI ONLINE Rút gọn Mở rộng
Môn Toán Lớp 6 Môn Toán Lớp 7 Môn Toán Lớp 8 Môn Toán Lớp 9
Toán THCS Rút gọn Mở rộng
Môn Toán Lớp 6 Môn Toán Lớp 7 Môn Toán Lớp 8 Môn Toán Lớp 9
Toán nâng cao Rút gọn Mở rộng
Nâng cao Toán 6 Nâng cao Toán 7 Nâng cao Toán 8 Nâng cao Toán 9
ÔN TOÁN VIOEDU Rút gọn Mở rộng
Ôn Toán 2 Ôn Toán 3 Ôn Toán 4 Ôn Toán 5 Ôn Toán 6 Ôn Toán 7 Ôn Toán 8 ÔnToán 9
BXH
SV9CTST
Mở rộng tất cả Thu gọn toàn bộ

Soạn Ngữ văn 9 Chân trời bài 4: Dễ chọi (Bồ Tùng Linh)

0%
  1. Trang chủ
  2. SOẠN VĂN 9 CTST
  3. SOẠN VĂN 9 CHÂN TRỜI BÀI 4: CON NGƯỜI TRONG THẾ GIỚI KÌ ẢO (TRUYỆN TRUYỀN KÌ)
  4. Soạn Ngữ văn 9 Chân trời bài 4: Dễ chọi (Bồ Tùng Linh)
Các yêu cầu hoàn thành

Câu 1: Tóm tắt nội dung câu chuyện theo diễn biến của các sự kiện trong văn bản và cho biết các sự kiện ấy được sắp xếp theo trật tự thời gian, không gian như thế nào.

1. Tóm tắt:

Thành Danh – một chức dịch hiền lành không dám bổ bán dân chúng tìm dế chọi dâng vua nên phải tự đi tìm dế chọi. Bi kịch của gia đình anh bắt nguồn từ đó. Bọn quan lại muốn lấy lòng vua nên đem dâng vua con dế chọi. “Vua thấy chọi hay quá đòi phải cung tiến th­ường xuyên”. Vì phải tìm mua dế dâng vua mà bao gia đình lâm vào thảm cảnh. Nhiều gia đình khuynh gia bại sản khi đến lượt nộp dế. Một trong những thảm cảnh do lệ nộp dế chọi gây ra chính là thảm kịch của gia đình Thành Danh. Thành Danh hiền lành nên không dám sách nhiễu dân chúng, lo lắng quá nên phải tự đi tìm dế. Tìm mãi không được, hạn nộp dế đã hết, Thành Danh bị quan phạt, bị đánh đập, lo lắng muốn tự vẫn. Vợ Thành đi xem bói, biết nơi có dế tốt. Thành đã bắt được một con dế chọi như ý. Nhưng không may con Thành làm dế bị chết. Bị mẹ mắng, nó sợ hãi nhảy xuống giếng và bị chết đuối. Thành mất con, mất dế. Con Thành sống lại nhưng vô hồn. Hồn con Thành hoá thân vào con dế chọi. Dế nhỏ nhưng nhanh nhẹn và chọi rất giỏi. Dế mang dâng vua, chọi giỏi lại biết nhảy múa, vua rất vừa lòng và ban thưởng cho quan tỉnh. Gia đình Thành Danh được giàu sang phú quý, “Ruộng đồng trăm khoảnh… ngựa xe vượt cả các bậc quyền thế.

2. Các sự kiện trong văn bản được sắp xếp theo trình tự hợp lí, phù hợp. Không theo dòng thời gian trước sau nhưng đó là ý đồ của tác giả, nhằm giải thích và tạo ấn tượng cho câu chuyện.

Câu 2: Câu chuyện trong văn bản cho thấy tục lệ dâng tiến dế quý cho quan lại, vua chúa đã tác động như thế nào đến đời sống của các hạng người trong xã hội đương thời?

Câu chuyện trong văn bản cho thấy tục lệ dâng tiến dế quý cho quan lại, vua chúa đã làm nhiễu nhương xã hội, bách tính khó khăn và rơi vào lầm than, nhiều gia đình khuynh gia bại sản khi đến lượt nộp dế. Vua quan không quan tâm đến đời sống bách tính mà chỉ lo hưởng thú vui hoan lạc của bản thân mình. Qua đó ta thấy sự thối rữa và mục nát của vua quan xưa.

Câu 3: Phân tích điểm tương đồng, khác biệt về số phận của nhân vật Thành Danh trước và sau khi tìm được dế quý dâng quan.

Trước đó, gia đình Thành Danh đã khốn đốn vì “Anh ta vốn người chất phác, ít nói, cho nên bị bọn hương chức quyền thế ép phải giữ chân chức dịch trong làng. Tuy muôn phương nghìn kế chối từ mà vẫn không thoát. Mới chưa đầy một năm mà cái gia sản nhỏ mọn của anh ta cơ hồ đã kiệt”. Thành Danh “lo buồn quá chỉ muốn chết đi cho rảnh”. Không dám sách nhiễu dân làng nộp dế, Thành phải tự đi tìm, không tìm được dế, anh đã bị quan phạt đòn : “đôi mông máu me bê bết mà chẳng có con dế nào để nộp… chỉ còn nghĩ đến chuyện tự tử mà thôi”.

Thế nhưng số phận của Thành Danh cũng hé sáng khi vợ Thành Danh được cô đồng chỉ nơi có dế. Thành Danh tìm được dế tốt, nhưng con dế ấy lại gây ra thảm kịch thứ hai, bi thảm hơn của gia đình anh. Đó là cái chết của đứa con trai. Tai hoạ ập lên tai hoạ. Người cha không tìm được dế muốn “chết quách cho rảnh”, con trai vô tình làm dế chết, sợ hãi quá nhảy xuống giếng chết đuối. Khi thấy xác con dưới giếng, Thành Danh “chuyển giận thành thương”, “vật vã kêu trời muốn chết”. Sau đó nỗi lo lắng làm cho Thành Danh “nhìn cái lồng dế rỗng không lại như đứt hơi, tắc họng, không nghĩ gì đến con nữa, Thành nằm dài, lòng buồn rười rượi”.

=> Trước khi tìm được dế chàng đã khốn khổ, sau khi tìm được dế rồi làm mất, chàng lại rơi vào bế tắc

Câu 4: Chỉ ra một số biểu hiện của yếu tố kì ảo trong văn bản và tác dụng của yếu tố này trong việc thể hiện chủ đề của tác phẩm.

Yếu tố kì ảo trong văn bản:

- con trai hóa thành dế

- con dế biết lấy lòng quan

- chỉ vì con dế mà Thành Danh được ban thưởng hậu hĩnh

- …

Tác dụng: Nó vừa thể hiện được sự bấp bênh của số phận những người dân lao động nghèo, vừa tạo nên sức hấp dẫn cho câu chuyện. Số phận, sự sống chết, nghèo hèn hay giàu sang của người dân thấp cổ bé họng hoàn toàn phụ thuộc vào niềm vui hay sự phật ý thất thường của giai cấp thống trị trong xã hội phong kiến Trung Quốc thời Tuyên Đức. Những tình huống may rủi mà Thành Danh từng gặp trong tác phẩm làm cho câu chuyện tăng phần hấp dẫn nhưng về nội dung lại khiến người đọc phải suy nghĩ về cuộc sống con người trong xã hội đương thời.

Câu 5: Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết Dế chọi là truyện truyền kì?.

Dế chọi là truyện truyền kì vì nó là câu chuyện kì lạ được ghi chép tản mạn, có yếu tố hoang đường kì ảo, nhân vật khao khát cuộc sống yên bình, hạnh phúc. Nó kể ra câu chuyện ngắn gọn với một số chi tiết li kì, biến ảo về việc gia đình Thành Danh tìm bắt, nuôi nấng dế chọi để cống nạp cho nhà vua.

Câu 6: Theo em, nếu bỏ đi phản “lời bàn của tác giả” ở cuối truyện thì việc đọc hiểu truyện Dế chọi có khó khăn/ thuận lợi gì?

Theo em, nếu bỏ đi phản “lời bàn của tác giả” ở cuối truyện thì việc đọc hiểu truyện Dế chọi có khó khăn trong việc hiểu về nguồn gốc của con dế và khó lí giải cho việc nhận thưởng của Thành Danh. Đồng thời không thể hiện hết ý của tác giả: khao khát cuộc sống hạnh phúc nên phải hi sinh.

HỆ THỐNG CÂU HỎI MỞ RỘNG

Câu 1: Trình bày tóm tắt văn bản Dế chọi

Bài tóm tắt 1: Tóm tắt văn bản “Dế chọi”.

Thành - một người nông dân hiền lành lâm vào cảnh khốn cùng vì lệ nộp dế chọi áp đặt bởi triều đình. Ám ảnh bởi việc phải tìm dế dâng vua, Thành lo lắng đến mức suýt tự vẫn. Vợ Thành đi xem bói và được mách nơi có dế tốt. Thành may mắn bắt được một con dế ưng ý, nhưng con trai của anh vô tình làm dế chết. Quá đau buồn, đứa bé nhảy xuống giếng và chết đuối. Điều kỳ diệu xảy ra: hồn con trai Thành hóa thân vào con dế chọi. Con dế mang dâng vua và thể hiện tài năng phi thường, khiến vua vô cùng hài lòng. Nhờ vậy, gia đình Thành được ban thưởng và thoát khỏi cảnh nghèo khó. Hơn năm sau, đứa con trai Thành sống lại kể rằng mình hoá thành dế, khoẻ mạnh chọi giỏi, nay mới sống lại. Cái kết mở cho người đọc suy ngẫm về hậu quả tàn khốc của chế độ áp bức và sức mạnh của tình yêu thương gia đình.

Bài tóm tắt 2: Tóm tắt hay nhất tác phẩm “Dế chọi”.

Trên nền tảng xã hội phong kiến đầy bất công, áp bức, tác phẩm "Dế chọi" của Bồ Tùng Linh đã khắc họa bi kịch cuộc đời của gia đình Thành - một người nông dân hiền lành, chất phác. Thành sau nhiều lần thi cử không đỗ đành nhận chức lí trưởng. Cuộc sống của anh vốn đã khó khăn nay càng thêm khốn đốn khi phải tìm dế chọi để cống nộp cho quan. Hạn nộp cận kề mà không tìm được dế, Thành bị quan phạt, đánh đập, tinh thần suy sụp. Nhờ sự mách nước của vợ, Thành may mắn tìm được một con dế chọi ưng ý. Tuy nhiên, tai họa ập đến khi con trai của Thành vô tình làm chết con dế. Quá sợ hãi, đứa trẻ nhảy xuống giếng và thiệt mạng. Nỗi đau mất con cộng với áp lực từ quan chức khiến Thành tuyệt vọng. Thật may mắn, linh hồn con trai Thành hóa thành con dế chọi năm xưa. Dế chọi của Thành mang dâng vua và thể hiện tài năng phi thường, khiến nhà vua vô cùng hài lòng. Nhờ vậy, gia đình Thành được ban thưởng hậu hĩnh, thoát khỏi cảnh nghèo khó. Hơn năm sau, đứa con trai Thành sống lại kể rằng mình hoá thành dế, khoẻ mạnh chọi giỏi, nay mới sống lại. 

Bài tóm tắt 3: Tóm tắt cô đọng và súc tích văn bản “Dế chọi”.

Thành, một người dân bình thường, bị bắt làm lí trưởng phải đi tìm dế chọi cho quan. Không tìm được, Thành bị phạt, lo lắng và muốn tự vẫn. Vợ Thành đi xem bói và mách nơi có dế tốt. Thành bắt được dế nhưng con trai làm dế chết, sợ hãi nhảy xuống giếng và chết đuối. Thành mất con, mất dế. Con trai sống lại kể rằng hồn hóa thành dế chọi giỏi. Dế chọi vua, được thưởng, gia đình Thành giàu sang.

Bài tóm tắt 4: Tóm tắt nhanh - Nắm bắt ý chính văn bản “Dế chọi”.

Truyện xoay quanh nhân vật Thành. Vì bản tính hiền lành, Thành không nỡ hà hiếp dân làng, dẫn đến việc bị quan phủ trừng phạt dã man. Nỗi tuyệt vọng bao trùm lấy Thành, khiến anh suýt tự vẫn. May mắn thay, vợ Thành tìm được cao nhân mách bảo nơi có dế chọi quý. Thành hân hoan đi bắt dế, nhưng bi kịch lại xảy ra khi con trai anh vô tình làm dế chết. Quá thương xót cho chú dế và sợ hãi hình phạt từ mẹ, đứa bé đã chọn cách quyên sinh. Điều kỳ diệu xảy ra: hồn con trai Thành hóa thân vào chính con dế chọi đó. Dưới hình hài mới, chú dế thể hiện tài năng phi thường, giành chiến thắng vang dội trong các trận chọi dế của vua. Vua vô cùng hài lòng và ban thưởng hậu hĩnh cho Thành. Hơn năm sau, đứa con trai Thành sống lại kể rằng mình hoá thành dế, khoẻ mạnh chọi giỏi, nay mới sống lại. 

Bài tóm tắt 5: Tóm tắt ngắn gọn văn bản “Dế chọi”

Tác phẩm Dế chọi kể về câu chuyện gia đình Thành Danh tìm bắt, nuôi nấng dế chọi để cống nạp cho nhà vua. Vua ra lệnh tìm bắt, nuôi nấng dế chọi để cống nạp. Bà đồng gù lưng chỉ điểm chỗ tìm dế chọi khỏe. Con trai Thành mở chậu dế chạy mất, con trai ngã xuống giếng. Con trai Thành vẫn còn sống nhưng thần thái đờ đẫn, ngây ngốc. Nghe tiếng gáy của một con dế trong nhà, Thành đuổi theo, bắt được, hoá ra là một con dế nhỏ, nhưng có thể thắng bất cứ con nào, do đó Thành được quan thưởng. Con dế được dâng lên vua, trong cung, nó trở thành con dế vô địch, thắng bất cứ con dế kì lạ nào; đã thế lại còn biết nhảy mỗi khi có nhạc nổi lên. Các quan sau khi được vua trọng thưởng đã nâng đỡ để Thành đỗ được tú tài. Hơn một năm sau, con trai Thành bình phục, kể rằng chính mình đã hoá thành con dế.

Câu 2: Trình bày giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản Dế chọi

Giá trị nội dung

- Phản ánh hiện thực xã hội phong kiến thối nát, bất công:

  • Qua hoàn cảnh bi thảm của nhân vật Thành, tác phẩm vạch trần sự áp bức, bóc lột tàn bạo của tầng lớp thống trị phong kiến.

  • Quan lại tham lam, vô trách nhiệm, chỉ biết hưởng thụ, đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích của nhân dân.

  • Người dân lương thiện như Thành phải chịu bao bất công, thậm chí đến đường cùng.

- Thể hiện niềm thương cảm cho số phận con người nhỏ bé:

  • Tác giả bày tỏ sự cảm thông sâu sắc với những kiếp người "bé nhỏ" như Thành và gia đình, phải chịu nhiều đau khổ, bất hạnh trong xã hội phong kiến.

  • Đồng thời, ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của người phụ nữ Việt Nam: hiền hậu, đảm đang, thủy chung, hết lòng vì chồng con.

- Lên án thú vui tàn ác, vô bổ của tầng lớp thống trị:

  • Thú vui chọi dế được miêu tả như một thú vui xa hoa, lãng phí, phản ánh lối sống xa rời thực tế của tầng lớp thống trị.

  • Qua đó, tác giả thể hiện thái độ phê phán gay gắt đối với lối sống hưởng thụ, vô trách nhiệm của họ.

Giá trị nghệ thuật 

- Sử dụng nhuần nhuyễn các yếu tố kì ảo:

  • Chi tiết hồn con trai Thành hóa thân thành dế chọi mang đến yếu tố li kì, hấp dẫn cho tác phẩm.

  • Yếu tố kì ảo giúp tăng tính sinh động, lôi cuốn người đọc, đồng thời thể hiện mong ước về công lý của tác giả.

- Ngôn ngữ giàu sức gợi cảm:

  • Tác giả sử dụng ngôn ngữ miêu tả sinh động, giàu sức gợi cảm, khắc họa rõ nét hình ảnh nhân vật, sự việc.

  • Lời văn giàu cảm xúc, thể hiện sự đồng cảm sâu sắc với số phận con người.

- Cốt truyện hấp dẫn, lôi cuốn:

  • Tác phẩm sử dụng nhiều chi tiết bất ngờ, gay cấn, tạo nên sự hấp dẫn cho người đọc.

Cốt truyện mang tính giáo dục, giúp người đọc nhận thức về hiện thực xã hội và giá trị đạo đức.

Bài học này chưa được mở.
Previous activity
Next activity
External links
  • Link a
  • Link b
  • Link c
External links
  • Link a
  • Link b
  • Link c
Bạn đang truy cập với tư cách khách vãng lai (Đăng nhập)
Được cung cấp bởi Moodle